VAT, service charge และภาษีหัก ณ ที่จ่าย ที่เจ้าของที่พักต้องรู้

สามคำนี้ปนกันบ่อยที่สุดในบิลของที่พัก และความสับสนมักโผล่ตอนลูกค้าบริษัทขอเอกสาร หรือตอนที่ยอดโอนเข้าบัญชีไม่ตรงกับยอดในบิล บทความนี้แยกให้เห็นว่าแต่ละอย่างคืออะไร ใครเป็นคนจ่าย และเอกสารคนละใบกันอย่างไร

VAT ต้องจดเมื่อไหร่ และคิดอย่างไร

ผู้ประกอบการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการ เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี มีหน้าที่จดทะเบียน ภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยต้องยื่นคำขอภายใน 30 วันนับแต่วันที่มีรายรับเกินเกณฑ์ ส่วนกิจการที่รายรับยังไม่ถึงเกณฑ์จะได้รับยกเว้น แต่จดทะเบียนโดยสมัครใจก็ได้

อัตราปัจจุบันคือ 7% ซึ่งประกอบด้วยภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีท้องถิ่นรวมกัน อัตรานี้เป็นอัตราที่ลดลงจากอัตราปกติและมีการต่ออายุเป็นช่วง ๆ ตามพระราชกฤษฎีกา จึงควรตรวจสอบฉบับล่าสุดกับกรมสรรพากรทุกครั้งที่วางแผนราคาระยะยาว

จุดที่ที่พักควรจำมีสองข้อ ข้อแรกคือ ฐานภาษีคือมูลค่าทั้งหมดที่ได้รับหรือพึงได้รับ ไม่ใช่เฉพาะค่าห้อง จึงรวมค่าบริการและรายการเสริมต่าง ๆ ที่เรียกเก็บด้วย ข้อสองคือ ความรับผิดในการเสียภาษีของการให้บริการเกิดขึ้นเมื่อได้รับชำระราคา ซึ่งหมายความว่าเงินมัดจำที่รับล่วงหน้าก็เข้าข่ายแล้ว รายละเอียดเรื่องนี้อยู่ในบทความเรื่องการเก็บมัดจำ

เมื่อจดทะเบียนแล้วจึงจะออกใบกำกับภาษี ได้ ส่วนที่พักที่ยังไม่ถึงเกณฑ์ยังต้องออกใบเสร็จรับเงิน ให้ลูกค้าตามปกติ

service charge เก็บได้ไหม และคิดก่อนหรือหลัง VAT

Service charge ไม่ใช่ค่าบริการที่กฎหมายบังคับให้ที่พักเก็บ เป็นนโยบายของแต่ละแห่ง แต่ถ้าจะเก็บ ต้องแสดงราคาและค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมให้ผู้บริโภคเห็นชัดเจนตามประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ฉบับที่ 69 พ.ศ. 2565 ถ้าไม่แสดงไว้ให้ชัด ผู้บริโภคมีสิทธิปฏิเสธการจ่ายส่วนนั้นได้

ลำดับการคำนวณคือคิด service charge ก่อน แล้วจึงคิด VAT จากยอดรวม เพราะ service charge ถือเป็นส่วนหนึ่งของมูลค่าที่ได้รับ

สิ่งที่ควรทำคือแสดงทั้งสามบรรทัดนี้บนใบเสร็จเสมอ อย่ารวบเป็นยอดเดียว เพราะลูกค้านิติบุคคลต้องการเห็นการแยกรายการ และการแยกไว้ตั้งแต่ต้นช่วยให้ตอบคำถามได้โดยไม่ต้องคำนวณย้อนหลัง

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย เมื่อบริษัทมาพัก

นี่คือจุดที่เข้าใจผิดกันมากที่สุด หลายที่พักถูกลูกค้านิติบุคคลหัก ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 3% จากค่าห้องโดยอัตโนมัติ ทั้งที่คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 12/1 ซึ่งเป็นข้อที่กำหนดให้หัก 3% สำหรับค่าจ้างทำของและค่าบริการ ระบุไว้ชัดว่าไม่รวมถึงค่าบริการของโรงแรม ค่าบริการของภัตตาคาร และค่าเบี้ยประกันชีวิต

ที่ต้องแยกให้ออกคือ ค่าเช่าทรัพย์สินซึ่งอยู่ในข้อ 6 ของคำสั่งเดียวกันและมีอัตราหัก 5% เป็นคนละกรณีกับการเข้าพักโรงแรมตามปกติ การให้เช่าห้องระยะยาวหรือให้เช่าพื้นที่จึงอาจถูกมองต่างจากการขายห้องพักรายคืน

ข้อควรระวัง ข้อยกเว้นข้างต้นเขียนถ้อยคำว่า "ค่าบริการของโรงแรม" ที่พักที่ไม่ได้อยู่ในนิยามโรงแรม หรือกรณีที่สัญญาเขียนในลักษณะการเช่า อาจถูกตีความต่างออกไป ทางที่ปลอดภัยคือตรวจสอบกับผู้ทำบัญชีของที่พักก่อน แล้วอธิบายให้ฝ่ายบัญชีของลูกค้าเข้าใจตรงกันตั้งแต่ก่อนออกบิล ไม่ใช่ไปเถียงกันหลังเงินเข้า

อีกเรื่องที่ควรรู้คือ การจ่ายเงินผ่านระบบ e-Withholding Tax มีการลดอัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายลงเหลือ 1% ตามมาตรการที่กำหนดช่วงเวลาไว้ ถ้าลูกค้าใช้ระบบนี้ ตัวเลขที่ถูกหักจะต่างจากเดิม และในทุกกรณีที่ถูกหัก ที่พักต้องขอ หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย เก็บไว้เพื่อใช้เป็นเครดิตตอนยื่นภาษีเงินได้ ไม่อย่างนั้นเท่ากับจ่ายภาษีซ้ำ

ภาษีและค่าธรรมเนียมอื่นที่ต้องรู้จัก

นอกจากสามเรื่องข้างต้น ยังมีรายการที่ที่พักมักไม่รู้จนกระทั่งถูกทวง

• ค่าธรรมเนียมบำรุงองค์การบริหารส่วนจังหวัดจากผู้พักในโรงแรม มีฐานมาจากพระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. 2540 มาตรา 65 ประกอบกฎกระทรวงและข้อบัญญัติของ อบจ. แต่ละจังหวัด โดยกฎหมายกำหนดเพดานไว้ ไม่เกินร้อยละ 3 ของค่าเช่าห้องพัก ที่พักเป็นผู้เรียกเก็บจากผู้พักแล้วนำส่ง อัตราจริงและกำหนดเวลานำส่งต่างกันในแต่ละจังหวัด จึงต้องถาม อบจ. ในพื้นที่
• ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง สำหรับที่ดินและอาคารที่ใช้ประกอบกิจการ จัดเก็บโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อัตราขึ้นกับประเภทการใช้ประโยชน์และมูลค่าทรัพย์สิน
• ภาษีเงินได้ ตามรูปแบบกิจการ ซึ่งต่างกันระหว่างการทำในนามบุคคลธรรมดากับนิติบุคคล และเป็นเรื่องที่ควรวางแผนกับผู้ทำบัญชีตั้งแต่ก่อนเปิดกิจการ

VAT คือเงินของรัฐที่คุณเก็บจากลูกค้าแทน ส่วนภาษีหัก ณ ที่จ่ายคือเงินของคุณที่ลูกค้าหักไว้แล้วนำส่งแทน สองอย่างนี้จึงบันทึกคนละช่องและมีเอกสารคนละใบ

สรุป

VAT ขึ้นกับรายรับและต้องคิดจากมูลค่าทั้งหมดที่เรียกเก็บรวม service charge ส่วนภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นเรื่องของลูกค้านิติบุคคลและมีข้อยกเว้นสำหรับค่าบริการของโรงแรมที่หลายคนไม่รู้ สิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดคือแยกรายการบนบิลให้ชัดตั้งแต่ต้น อ่านต่อเรื่องการออกใบกำกับภาษีให้ถูกต้อง และการเก็บมัดจำ ซึ่งเป็นจุดที่ภาระภาษีเริ่มขึ้นก่อนแขกจะมาถึงเสียอีก